Południowe Morawy kojarzą się przede wszystkim z falującymi wzgórzami, malowniczymi winnicami i gościnną atmosferą tradycyjnych piwniczek. Choć samo Brno tętni kawiarnianym życiem i zachwyca modernistyczną architekturą, to atrakcje regionu odkryjesz dopiero wtedy, gdy wyjedziesz poza granice miasta. W promieniu zaledwie kilkudziesięciu minut jazdy samochodem krajobraz zmienia się jak w kalejdoskopie. Od monumentalnych, głębokich kanionów po arystokratyczne rezydencje rodem z baśni. Jeśli więc planujesz dłuższą podróż po Czechach lub po prostu szukasz inspiracji na jednodniowe wypady ze stolicy Moraw, okolice Brna oferują atrakcje światowej klasy. Zebraliśmy dla Ciebie TOP 3 miejsc, które łączą niesamowitą przyrodę, średniowieczną potęgę i arystokratyczny przepych. Od mrocznych jaskiń Krasu Morawskiego, przez gotycko-renesansowy zamek Pernštejn, aż po wpisany na listę UNESCO kompleks Lednice-Valtice. Poznaj punkty obowiązkowe, które po prostu musisz dopisać do swojego planu zwiedzania.
Zamek Lednice: perła neogotyku i Ogród Europy z listy UNESCO
Położony około 50 km na południe od Brna Zamek Lednice (Zámek Lednice) to bezsprzecznie jedna z najbardziej spektakularnych rezydencji pałacowych w całej Europie Środkowej. Dodatkowo razem z sąsiednim zamkiem w Valticach tworzy tzw. Kompleks Lednicko-Valticki, wpisany w 1996 roku na Listę światowego dziedzictwa UNESCO pod mianem „Ogrodu Europy”.
Arystokratyczna potęga rodu Liechtensteinów
Przez wieki majątek należał do potężnego rodu książęcego Liechtensteinów. Ród ten władał tymi ziemiami od XIII w. aż do końca II wojny światowej. Natomiast obecny, zapierający dech w piersiach kształt rezydencja zyskała w połowie XIX w. dzięki gruntownej przebudowie w stylu angielskiego neogotyku romantycznego (styl tudorowski). Dodatkowo fasady z jasnego piaskowca zdobią strzeliste wieżyczki, koronkowe maswerki, rzygacze i misterne wykusze.
Wnętrza zamku zachwycają też kunsztem snycerskim. Jednak najbardziej rozpoznawalnym elementem reprezentacyjnych sal na parterze są samonośne kręcone schody w bibliotece, wyrzeźbione z jednego pnia dębu bez użycia ani jednego gwoździa. Na uwagę zasługują też kasetonowe stropy wykonane z lipowego i orzechowego drewna.
Park krajobrazowy, minaret i palmiarnia
Ponadto rezydencję otacza gigantyczny, ponad 200-hektarowy park krajobrazowy w stylu angielskim, poprzecinany meandrami rzeki Dyji i stawami:
- XIX-wieczna szklarnia palmowa: Przylega bezpośrednio do wschodniego skrzydła zamku. To żeliwno-szklana konstrukcja inżynieryjna będąca technicznym majstersztykiem swojej epoki, mieszcząca setki egzotycznych roślin subtropikalnych i tropikalnych.
- Minaret: Wzniesiony na przełomie XVIII i XIX wieku na krańcu parku, ma wysokość 60 metrów i jest najwyższą tego typu budowlą w Europie poza krajami tradycji muzułmańskiej. Pokonanie 302 spiralnych schodów nagradzane jest wspaniałą panoramą całego kompleksu i wzgórz Pálavy.
- Romantyczny rejs łodzią: Pomiędzy zamkiem a minaretem oraz ruinami sztucznego zameczku Janův Hrad kursują też tradycyjne łodzie wycieczkowe, co pozwala spojrzeć na park z perspektywy wody.
Třebíč: unikalne dziedzictwo UNESCO i niezwykłe spotkanie dwóch kultur
Kierując się na zachód od Brna (około 65 kilometrów drogą krajową nr 23), docieramy do malowniczego miasteczka Třebíč w regionie Wysoczyzna. To miejsce absolutnie unikatowe w skali światowej – świadectwo wielowiekowego, pokojowego współistnienia społeczności chrześcijańskiej i żydowskiej. Dodatkowo w 2003 roku tutejsze zabytki zostały uhonorowane wpisem na listę UNESCO jako pierwszy żydowski zespół zabytkowy poza granicami Izraela.
Dzielnica Żydowska (Zámostí)
Położona pomiędzy rzeką Jihlavą a wzgórzem Hrádek dzielnica żydowska przetrwała do dziś w niemal nienaruszonym układzie urbanistycznym. Składa się z ponad 120 zabytkowych domów, ciasnych, brukowanych zaułków, przejść podcieniami i miniaturowych placyków:
- Tylna Synagoga (Zadní synagoga): Pochodząca z końca XVII wieku świątynia zachwyca zrekonstruowanymi barokowymi freskami przedstawiającymi wersety biblijne i motywy roślinne. Na piętrze mieści się też model dawnej dzielnicy w skali 1:100.
- Cmentarz żydowski: Jeden z największych i najlepiej zachowanych cmentarzy żydowskich w Europie Środkowej. Na zalesionym zboczu wzgórza spoczywa również ponad 11 tysięcy osób. Dodatkowo wśród gęstego mchu i bluszczu odnajdziesz blisko 3000 kamiennych macew z inskrypcjami hebrajskimi, z których najstarsze pochodzą z pierwszej połowy XVII wieku.
Bazylika św. Prokopa
Tuż ponad dzielnicą żydowską, na terenie dawnego klasztoru benedyktynów, wznosi się monumentalna Bazylika św. Prokopa. Wzniesiona w połowie XIII wieku, stanowi arcydzieło architektury romańsko-gotyckiej. Najcenniejszym jednak skarbem świątyni jest romańska krypta z oryginalnym, kamiennym sklepieniem wspartym na 50 bogato rzeźbionych kolumnach oraz tzw. Brama Rajska (Porta Coeli) z misternymi ornamentami figuralnymi i roślinnymi.
Przepaść Macocha w systemie jaskiń Moravský kras: podziemna wyprawa pełna emocji
Natomiast zaledwie 30 km na północ od Brna rozpościera się Morawski Kras (Moravský kras) – najważniejszy i najbardziej rozległy obszar krasowy w Republice Czeskiej, liczący ponad 1100 zarejestrowanych jaskiń. Bynajmniej podróż tutaj to wyprawa do surowego świata wapiennych kanionów, podziemnych rzek i baśniowych nacieków.
Legendarna Przepaść Macocha
Punktem kulminacyjnym całego obszaru jest jednak potężna, krasowa Przepaść Macocha (Propast Macocha) o głębokości 138,5 metra. Powstała ona w wyniku zawalenia się stropu gigantycznej podziemnej komory jaskiniowej. Na dnie przepaści znajdują się też dwa małe jeziorka krasowe, przez które przepływa podziemna rzeka Punkva.
- Przepaść można podziwiać z 2 platform widokowych: Górnego Mostku (Horní můstek) z 1882 roku oraz Dolnego Mostku (Dolní můstek) z 1899 roku, zawieszonego bezpośrednio nad pionową otchłanią skalną.
- Z Macochą wiąże się też mroczna legenda o złej macosze, która próbowała zepchnąć w przepaść swojego pasierba, a dręczona wyrzutami sumienia sama rzuciła się w skalną otchłań.
Jaskinie Punkvy i spływ elektrycznymi łodziami
Wizyta w Macosze nierozerwalnie łączy się ze zwiedzaniem Jaskiń Punkvy (Punkevní jeskyně):
- Trasa piesza prowadzi przez monumentalne sale podziemne (m.in. Salę Przednią i Salę Masaryka) pełne stalaktytów, stalagmitów i delikatnych draperii.
- W połowie trasy turyści wychodzą na samo dno Przepaści Macocha, patrząc w górę na potężne, pionowe ściany skalne porośnięte rzadką roślinnością alpejską.
- Finałem wycieczki jest też spływ łodziami elektrycznymi po podziemnym korycie rzeki Punkva. Sternicy manewrują łodziami w wąskich, oświetlonych tunelach skalnych, mijając zalane komory o niesamowitej akustyce.
Ważna wskazówka logistyczna: Jaskinie Punkvy cieszą się gigantycznym zainteresowaniem. Bilety na trasę ze spływem łodziami wyprzedają się z wielotygodniowym wyprzedzeniem – rezerwacja przez oficjalną stronę zarządu jaskiń (caves.cz) jest absolutnie obowiązkowa.
Gdzie się zatrzymać? Polecane noclegi w okolicach Brna
Okolice Brna oferują zróżnicowaną bazę noclegową – od eleganckich rezydencji pośród winnic, przez historyczne kamienice, aż po zaciszne leśne hotele. Oto trzy sprawdzone i polecane przez nas noclegi:
Penzion U Kostela – kameralny klimat w sercu morawskiej wsi
Ten przytulny, tradycyjny pensjonat leży w spokojnej okolicy na południe od Brna, w pobliżu lokalnych winnic i zabytkowego kościoła. Oferuje klasycznie urządzone, czyste pokoje z prywatnymi łazienkami, bezpłatny parking na posesji oraz domową atmosferę typową dla morawskiej agroturystyki. To świetna, cicha baza wypadowa do zwiedzania regionu winiarskiego bez miejskiego hałasu.
- Cena za dobę dla 2 osób (poza sezonem): ok. 180–240 zł (ok. 1 000–1 350 CZK) ze śniadaniem.
- Cena za dobę dla 2 osób (w sezonie letnim/weekendowo): ok. 250–320 zł (ok. 1 400–1 800 CZK) ze śniadaniem.
Vila Austerlitz – historyczna elegancja w Slavkovie u Brna
Położona w urokliwym Slavkovie (historycznym Austerlitz, ok. 20 km na wschód od Brna), elegancka willa zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie barokowego pałacu i rozległego parku pałacowego. Zapewnia przestronne, stylowo wyposażone apartamenty i pokoje z nowoczesnymi udogodnieniami, ogród do relaksu, prywatny parking oraz możliwość wypożyczenia rowerów. Doskonały wybór dla osób ceniących historię, spokój i wysoki standard wypoczynku.
- Cena za dobę dla 2 osób (poza sezonem): ok. 280–380 zł (ok. 1 600–2 150 CZK).
- Cena za dobę dla 2 osób (w sezonie letnim / imprezy napoleońskie): ok. 420–580 zł (ok. 2 400–3 300 CZK).
Penzion u Zajíčku – rodzinny komfort z winiarską tradycją
Kameralny pensjonat położony na południowych Morawach, idealnie wpisujący się w klimat wyjazdów enoturystycznych. Obiekt prowadzony jest przez serdecznych gospodarzy i oferuje wygodne pokoje z drewnianymi akcentami, bezpłatne Wi-Fi, bezpieczny parking oraz dostęp do tradycyjnej piwniczki winnej, gdzie można spróbować lokalnych morawskich trunków. To doskonałe miejsce na relaks po całym dniu wędrówek pieszych lub wycieczek rowerowych.
- Cena za dobę dla 2 osób (w sezonie letnim i winobrania): ok. 270–360 zł (ok. 1 550–2 050 CZK).
- Cena za dobę dla 2 osób (poza sezonem): ok. 200–260 zł (ok. 1 150–1 500 CZK).
Okolice Brna, TOP 3 atrakcje które warto zwiedzić. Podsumowanie
Południowe Morawy to region, w którym spektakularna natura idealnie przeplata się z arystokratyczną historią i winiarskim klimatem. Choć sama stolica regionu ma mnóstwo do zaoferowania, to właśnie okolice Brna kryją w sobie jedne z najbardziej zróżnicowanych atrakcji w całych Czechach. Wystarczy krótka przejażdżka samochodem, by z podziemnych korytarzy i podwodnych spływów Krasu Morawskiego przenieść się pod potężne mury niezdobytego zamku Pernštejn albo na spacer po baśniowych ogrodach kompleksu Lednice-Valtice. Jeśli planujesz weekendowy wypad lub szukasz ciekawego przystanku w drodze na południe Europy, koniecznie wygospodaruj czas na te trzy miejsca – z pewnością sprawią, że zechcesz wracać na Morawy znacznie częściej.
Zobacz także: Najlepsze kawiarnie w Brnie
Autorka: Magdalena Łydka – miłośniczka podróży, szczególnie tych na Bałkany. Copywriterka specjalizująca się w tematyce podróżniczej, która pracę w korporacji zastąpiła tworzeniem stron internetowych i podróżowaniem. Każdą wolną chwilę spędza w podróży z dobrą książką i notesem. Autorka kilku ebooków o Chorwacji, Bałkanach i Półwyspie Apenińskim. Ulubione miejsce do pracy: wyspa Korčula w Chorwacji.
